Özet
Türk Eximbank, ihracatçılara ve ihracata yönelik üretim yapan imalatçılara kısa vadeli (İhracata Hazırlık Kredisi, Reeskont Kredisi, DTŞ/SDTŞ İhracat Kredisi) ve orta-uzun vadeli (İhracata Yönelik Yatırım Kredisi, Özellikli İhracat Kredisi) nakdi kredi programları ile teminat mektubu gibi gayrinakdi ürünler sunuyor. Kredi konusu ihracat veya döviz kazandırıcı hizmet taahhüdü, genel olarak kredi kullanım tarihinden itibaren 24 ay içinde kapatılmalı; aksi halde taahhüt cezası tahakkuk eder. Sevk Sonrası Reeskont Kredisi, sigorta kapsamındaki ihracat alacaklarının 360 güne kadar iskonto edilmesine imkan tanır. Teminat kapasitesi sınırlı firmalar İhracatı Geliştirme A.Ş. (İGE) kefaletinden yararlanabilir. Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası ise vadeli satışlardan doğan alacakları ticari ve politik risklere karşı teminat altına alarak hem tahsilat güvencesi hem de banka/faktoring finansmanına erişim sağlıyor.
1. Türk Eximbank'ın Rolü Nedir?
Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş. (Türk Eximbank), ihracatçıları, ihracata yönelik üretim yapan imalatçıları ve yurt dışında faaliyet gösteren girişimcileri kısa, orta ve uzun vadeli nakdi ve gayrinakdi kredi programlarıyla destekleyen resmî ihracat kredi kuruluşudur. Banka ayrıca vadeli satış işlemlerini teşvik etmek, ihracat hacmini artırmak ve yeni/hedef pazarlara girişi kolaylaştırmak amacıyla vadeli ihracat alacaklarını iskonto etmekte ve ihracat kredi sigortası hizmeti sunmaktadır.
Kredi programlarının ortak paydası, ihracatçının hem sevkiyat öncesi (sevk öncesi) hem de sevkiyat sonrası (sevk sonrası) finansman ihtiyacını, ticari bankalara kıyasla daha uygun maliyetlerle karşılamaktır. Programların büyük kısmı, kredi kullanımına karşılık belirli bir sürede ihracat veya döviz kazandırıcı hizmet taahhüdünün kapatılması şartına bağlıdır.
2. Kısa Vadeli İhracat Kredileri
Kısa vadeli kredi programları, ihracatçının sevkiyat öncesi hazırlık aşamasından sevkiyat sonrası alacak yönetimine kadar farklı ihtiyaçları karşılayacak şekilde çeşitlenir. Başlıca kısa vadeli kredi programları şunlardır:
| Kredi Programı | Temel Özellik |
|---|---|
| İhracata Hazırlık Kredisi | İhracata yönelik mal üreten imalatçılar, imalatçı-ihracatçılar ve tüm ihracatçılar için sevkiyat öncesi hazırlık/üretim finansmanı |
| Reeskont Kredisi | TCMB kaynağı sayesinde hızlı kullanım; mal ve döviz kazandırıcı hizmetlerin finansmanı; 360 güne kadar vade |
| Sevk Sonrası Reeskont Kredisi | Sigorta kapsamındaki ihracat alacaklarının iskonto edilmesi; 360 güne kadar vadeli alacakların peşin tahsili |
| Dış Ticaret Şirketleri İhracat Kredisi | Dış Ticaret Sermaye Şirketleri (DTSŞ) ve Sektörel Dış Ticaret Şirketleri (SDTŞ)'ne özel kredi programı |
| Sigortalı Alacağın Teminatına Dayalı Kredi | Sigortalanan vadeli alacaklar teminata alınarak sevkiyat vadesinden bağımsız, azami 1 yıl vadeli iskonto kredisi |
Bu programların ortak özelliği, ihracat taahhüdünün belirli bir süre içinde kapatılması ve kredi kullanım koşullarının firma bazında yapılacak mali analiz ve istihbarat çalışmasına göre belirlenmesidir.
3. Sevk Sonrası Reeskont Kredisi ve Alacak İskontosu
Sevk Sonrası Reeskont Kredisi, ihracatçının sevkiyatını gerçekleştirdikten sonra doğan, henüz vadesi gelmemiş ihracat alacaklarını iskonto ederek peşin tahsilatına imkan tanıyan bir kısa vadeli kredi programıdır. İşlemler iki türde yürütülür: Türk Eximbank Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası (KVİKS) kapsamında sigortalanan alacaklara dayalı işlemler ile yurt içi banka garantileri veya faktoring şirketleri aracılığıyla gerçekleştirilen işlemler; her iki yöntemde de kredilendirme oranı işlem türüne göre farklılaşır.
Aval veya Teyitli Akreditif Teminat Olarak Kabul Edilir
Yurt içi banka garantileriyle gerçekleştirilen işlemlerde, ihracatçı firmaya açılan vadeli akreditife yurt içi banka tarafından verilen teyit veya kabul kredili işlemlerde ihracatçının bankası tarafından verilen aval, asli teminat olarak kabul edilir. Bu yapı, ihracatçının akreditifli satışlarını daha hızlı nakde çevirmesini sağlar.
4. Orta-Uzun Vadeli İhracat Kredileri
Uzun üretim süreçleri veya yatırım gerektiren ihracat projeleri için Türk Eximbank, orta-uzun vadeli kredi programları sunar:
- İhracata Yönelik Yatırım Kredisi: Türkiye'de yerleşik imalatçı-ihracatçı ve ihracata yönelik mal üreten imalatçı firmaların, kredi başvuru tarihinden azami 180 gün öncesine kadar gerçekleştirdiği makine, teçhizat ve aksam harcamaları için katma değer vergisi hariç tutar üzerinden finansman sağlar.
- Özellikli İhracat Kredisi: İhraç edilecek malın üretim süreci veya satış koşulları nedeniyle 12 aydan uzun vadeli finansman ihtiyacı bulunan, yeni pazarlara veya yeni ürünlere yönelen özellikli ihracat projelerine destek sağlar.
Bu kredilerde de ihracat veya döviz kazandırıcı hizmet taahhüdünün kredi kullanım tarihinden itibaren 24 ay içinde (kredi vadesi daha uzunsa kredi vadesiyle aynı sürede) kapatılması esastır.
"Orta-uzun vadeli yatırım kredisi kullanan firmalara, ihracat taahhüt takvimini kredi kullanım tarihinden itibaren ayrı bir tabloda izlemelerini öneriyoruz; taahhüdün kısmen dahi gerçekleşmemesi, kredi maliyetinin üzerine önemli bir taahhüt cezası eklenmesine yol açabiliyor."
5. Teminat Mektubu Programları ve Gayrinakdi Krediler
Nakdi kredilerin yanı sıra Türk Eximbank, ihracatçıların yurt içi ve yurt dışı ihalelerde, avans ödemelerinde veya gümrük işlemlerinde ihtiyaç duyduğu teminat mektuplarını da düzenleyebilmektedir. Bu gayrinakdi kredi programları, ihracatçının nakit çıkışı yapmadan, karşı tarafa istenen teminatı sunabilmesini sağlar; özellikle yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinde ve büyük ölçekli ihale süreçlerinde önemli bir rol oynar.
6. İhracat Taahhüdü ve Kapatma Süreleri
Türk Eximbank kredilerinin büyük çoğunluğunda, kredi kullanımı belirli bir ihracat veya döviz kazandırıcı hizmet taahhüdüne bağlanır. Bu taahhüt, kredi kullanım tarihinden itibaren genel olarak 24 ay içinde gerçekleştirilen ihracatla veya döviz kazandırıcı hizmet gelirleriyle kapatılmalıdır; kredi vadesinin 24 aydan uzun olması halinde taahhüt vadesi kredi vadesiyle aynı kabul edilir.
Taahhüdün Kapatılmaması Taahhüt Cezasına Yol Açar
İhracat veya döviz kazandırıcı hizmet taahhüdünün, kredinin orijinal vadesi sonunda kısmen veya tamamen gerçekleştirilmemesi halinde, gerçekleştirilmeyen kısım için taahhüt cezası tahakkuk ettirilir ve tahsil edilir. Taahhüt cezası oranı, kredi vadesine göre değişmekle birlikte, kredi için tahakkuk etmiş toplam faiz tutarı üzerinden hesaplanan katsayılara bağlıdır; bu nedenle taahhüt takibinin sevkiyat planlamasıyla eş zamanlı yürütülmesi önemlidir.
7. İGE Kefaleti: Teminat Sorunu Olan Firmalar İçin
Türk Eximbank kredilerinden yararlanmak isteyen ancak yeterli teminat gösteremeyen ihracatçı firmalar için İhracatı Geliştirme A.Ş. (İGE) özkaynak kefaleti devreye girer. İGE kefaleti, özellikle teminat kapasitesi sınırlı KOBİ ölçekli ihracatçıların kredi başvurularında ek bir teminat aracı olarak kullanılabilir ve kredi erişimini kolaylaştırır. İGE kefaleti başvurusu, ilgili krediyle birlikte veya ayrı olarak Türk Eximbank aracılığıyla yapılır.
8. Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası
Türk Eximbank'ın kredi ürünlerinin yanı sıra sunduğu Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası, yurt dışında vadeli satış yapan tüm ihracatçıların 360 güne kadar vadeli alacaklarını ticari ve politik risklere karşı teminat altına alır; program üst limit içermez. Prim oranları; ihracatın vadesi, ödeme şekli, alıcının ülkesinin risk sınıfı ve alıcının Türk Eximbank Risk Grubu (ERG) ile özel/kamu alıcısı olup olmadığı dikkate alınarak belirlenir; prim oranına ek olarak her alıcı limiti başvurusunda ayrı bir analiz ücreti alınır.
Poliçenin teminat olarak gösterilmesi, hem Türk Eximbank'tan hem de anlaşmalı yurt içi ticari bankalardan ve faktoring firmalarından finansman teminini kolaylaştırır. Bunun yanında orta-uzun vadeli tek bir satış sözleşmesine bağlı ihracatlar için Spesifik İhracat Kredi Sigortası, 1-5 yıl vadeli işlemlerde ticari ve/veya politik riskleri kapsayacak şekilde kullanılabilir.
Tazminat Sonrası Tahsilat Paylaşımı
Sigorta kapsamında bir tazminat ödemesi yapıldıktan sonra, alıcıdan devralınan alacağın tahsili için girişimlerde bulunulur. Tahsilat gerçekleşirse, dava ve takip masrafları düşüldükten sonra kalan tutar, poliçedeki zarar tazmin oranına göre sigortalı firma ile Türk Eximbank arasında paylaşılır.
9. Başvuru Süreci ve Firma Limitleri
Türk Eximbank kredilerine ilk kez başvuracak firmaların, kredi başvuru evrak setinin yanı sıra firma mali analizi ve istihbarat çalışması için istenen bilgi ve belgeleri sunması gerekir. Daha önce Türk Eximbank nezdinde analiz ve istihbarat çalışması bulunan ancak son mali yıl analizi güncel olmayan firmaların da bu belgeleri güncel şekilde ibraz etmesi gerekir. Firma limitleri, bu analiz çalışması sonucunda Türk Eximbank tarafından firma bazında belirlenir ve kredi faiz/kâr payı oranları; kredi vadesi, tutarı ve para birimine göre değişkenlik gösterir.
10. Kontrol Listesi
- İhracat/imalatçı-ihracatçı statünüze uygun kısa veya orta-uzun vadeli kredi programı belirlendi mi?
- Firma mali analizi ve istihbarat belgeleri güncel şekilde hazırlandı mı?
- İhracat/döviz kazandırıcı hizmet taahhüt takvimi, kredi kullanım tarihinden itibaren 24 aylık süreye göre planlandı mı?
- Teminat kapasitesi sınırlıysa İGE kefaleti seçeneği değerlendirildi mi?
- Vadeli satışlarda Kısa Vadeli İhracat Kredi Sigortası ile alacak riski teminat altına alındı mı?
- Sigortalı alacaklar üzerinden Sevk Sonrası Reeskont Kredisi ile erken tahsilat imkanı değerlendirildi mi?
11. Sıkça Sorulan Sorular
12. Sonuç
Türk Eximbank'ın kısa ve orta-uzun vadeli kredi programları, ihracatçının hem sevkiyat öncesi üretim finansmanını hem de sevkiyat sonrası alacak yönetimini destekleyen kapsamlı bir araç seti sunuyor. Doğru kredi programının seçilmesi, ihracat taahhüt takviminin dikkatli planlanması, teminat kapasitesi sınırlıysa İGE kefaletinin değerlendirilmesi ve vadeli satışlarda ihracat kredi sigortasından yararlanılması, ihracatçının hem finansman maliyetini optimize etmesini hem de alacak riskini yönetmesini kolaylaştırıyor.
Eximbank Kredi Sürecinizde Yanınızdayız
ALF Danışmanlık ekibi, doğru kredi programının seçilmesinden başvuru evraklarının hazırlanmasına ve ihracat taahhüt takibine kadar Türk Eximbank kredi süreçlerinizi uçtan uca destekler.
Görüşme PlanlayınReferanslar
- Türk Eximbank, "Krediler"
- Türk Eximbank, "İhracata Hazırlık Kredisi"
- Türk Eximbank, "Sevk Sonrası Reeskont Kredileri"
- Türk Eximbank, "İhracata Yönelik Yatırım Kredisi"
- Türk Eximbank, "Özellikli İhracat Kredisi"
- Türk Eximbank, "Dış Ticaret Şirketleri İhracat Kredisi"
- Türk Eximbank, "Kısa Vadeli Alacak Sigortası"
- Türk Eximbank, "Sigortalı Alacağın Teminatına Dayalı Kredi Programı"
- Türk Eximbank, "Spesifik İhracat Kredi Sigortası"
- T.C. Ticaret Bakanlığı Dijital Yatırım Sistemi, "Eximbank Kredileri"