ALF
İhracat Danışmanlığı
Ülke Rehberi · Makale #018

Vietnam'a İhracat Rehberi: Gümrük, QCVN/CR Sertifikası ve Lojistik

Güneydoğu Asya'nın en hızlı büyüyen ekonomilerinden Vietnam, Türkiye ile Serbest Ticaret Anlaşması bulunmayan ama ticaret hacmi hızla büyüyen bir pazar. Bu rehberde gümrük vergisi rejimini, QCVN/CR uygunluk sertifikasını, ithalat lisanslarını, Hai Phong-Cat Lai lojistik rotalarını ve öne çıkan sektörel fırsatları bir araya getirdik.

Özet

Türkiye ile Vietnam arasında bir Serbest Ticaret Anlaşması bulunmuyor; bu yüzden ikili ticarette karşılıklı gümrük vergileri uygulanıyor, ancak Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Yatırım Koruma anlaşmaları yürürlükte. 2025 yılında Türkiye Vietnam'a 475,4 milyon dolar ihracat yaparken Vietnam'dan 1,81 milyar dolar ithalat yaptı; 2026'nın ilk yarısında ikili ticaret hacmi 1,39 milyar dolara ulaştı. Vietnam pazarına giren ürünlerin büyük kısmı, Standartlar ve Teknik Düzenlemeler Kanunu kapsamındaki QCVN ulusal teknik düzenlemelerine uygunluğu gösteren CR (Conformity Regulation) işaretine tabi; bazı ürün gruplarında ayrıca ithalat lisansı gerekiyor. Lojistikte kuzeyde Hai Phong bölgesindeki Lach Huyen derin su liman kompleksi, güneyde ise ülkenin en büyük konteyner limanı olan Tan Cang-Cat Lai öne çıkıyor. Vietnam hükümetinin yüksek büyüme hedefleri, sanayileşme atağı ve enerji dönüşümü yatırımları, Türk ihracatçılar için makine, ara malı ve endüstriyel girdi segmentlerinde büyüme fırsatı sunuyor.

1. Genel Görünüm: Neden Vietnam?

Vietnam, 2025 yılında 475 milyar dolarlık ihracat ve 455 milyar dolarlık ithalat hacmiyle dünya ticaretinde hızla yükselen bir ekonomi konumunda; en yakın ticari ilişkilerini Çin, ABD, Güney Kore ve Japonya ile sürdürüyor. 2026 yılı için büyüme tahminleri kurumdan kuruma değişiyor: AMRO %7,6, Standard Chartered yaklaşık %7,2 büyüme öngörürken, Dünya Bankası daha ihtiyatlı bir tahminle %6,3'lük bir büyüme projeksiyonu sunuyor; Vietnam Hükümeti ise %8'in üzerinde bir GSYH büyümesini hedefliyor. Ocak 2026'da ülkenin toplam dış ticaret hacmi, ihracattaki %29,7 ve ithalattaki %49,2'lik yıllık artışla 88,2 milyar dolara ulaştı; bilgisayar, elektronik ürünler ve bileşenler tek başına 9,6 milyar dolarlık ihracat kalemini oluşturdu.

Türkiye-Vietnam ticaretinde tablo farklı bir seyir izliyor: 2025 yılında Türkiye Vietnam'a 475,4 milyon dolarlık ihracat yaparken Vietnam'dan 1,81 milyar dolarlık ithalat yaptı ve ikili ticaret hacmi 2,28 milyar doları aştı. 2026'nın ilk altı ayında ise toplam ticaret hacmi 1,39 milyar dolara ulaşırken, Vietnam'ın Türkiye'ye ihracatı yıllık bazda %32 arttı; bu tablo, Türkiye'nin Vietnam pazarına daha fazla açılabileceği bir dengesizliğe işaret ediyor. Temmuz 2026'da Hanoi'de düzenlenen bir seminerde Vietnam Ticaret Geliştirme Ajansı yetkilileri, Türkiye'nin 2026 yılı için 400 milyar doların üzerinde toplam ihracat hedefinin Vietnamlı üreticiler için fırsat yarattığını vurgularken, aynı potansiyelin karşılıklı işlediğine de dikkat çekildi.

2. Gümrük Vergisi Rejimi ve KDV

Türkiye ile Vietnam arasında bir Serbest Ticaret Anlaşması bulunmuyor; bu nedenle iki ülke arasındaki ticarette Vietnam'ın genel gümrük tarife cetveli üzerinden karşılıklı gümrük vergileri uygulanıyor. Buna karşılık iki ülke arasında "Çifte Vergilendirmeyi Önleme" ve "Yatırımların Karşılıklı Korunması ve Teşviki" anlaşmaları yürürlükte; bu da yatırım ve kâr transferi açısından belirli bir hukuki güvence sağlıyor. Vietnam'da ithalat ve ihracat faaliyetleri başlıca Ticaret Kanunu (2005), İhracat-İthalat Vergileri Kanunu (2016) ve Gümrük Kanunu (2014) ile düzenleniyor.

Vietnam'da standart KDV oranı %10; ancak hükümet 2022'den bu yana ekonomik desteğe yönelik olarak bu oranı %8'e indirmiş durumda ve Vietnam Parlamentosu bu indirimin 2026 sonuna kadar uzatılmasına karar verdi. Bazı ürün gruplarında (temel gıda kalemleri gibi) %5'lik indirimli oran uygulanabiliyor. Kurumlar vergisi ise standart oranda uygulanmaya devam ediyor. Gümrük vergisi ve KDV hesaplaması için ürünün Vietnam Armonize Sistem tarife pozisyonunun doğru tespit edilmesi, fiyatlandırma ve rekabet analizinin ilk adımını oluşturuyor.

FTA Bulunmadığı İçin Dikkat

Polonya, Fransa veya İtalya gibi Gümrük Birliği/AB ülkelerinden farklı olarak Vietnam'a yapılan ihracatta A.TR veya EUR.1 gibi tercihli vergi avantajı sağlayan bir dolaşım belgesi kullanılamaz. Fiyatlandırma yapılırken Vietnam tarafındaki gümrük vergisinin tamamının alıcı maliyetine yansıyacağı göz önünde bulundurulmalı.

3. QCVN Teknik Düzenlemeleri ve CR Uygunluk İşareti

Vietnam'da test, muayene ve sertifikasyon süreçleri, Standartlar ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (No: 68/2006/QH11) kapsamında yayımlanan ulusal standartlara (TCVN) ve ulusal teknik düzenlemelere (QCVN) dayanıyor. Risk grubunda yer alan ürünler için bu düzenlemelere uygunluk, CR (Conformity Regulation) işaretiyle gösteriliyor ve bu işaret, ürünün gümrükten çekilip Vietnam pazarında yasal olarak satışa sunulabilmesi için zorunlu. Süreç, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı (MOST) bünyesindeki Standartlar, Metroloji ve Kalite Genel Müdürlüğü (STAMEQ) tarafından koordine ediliyor; sektöre göre Bilgi ve İletişim Bakanlığı (MIC), Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (MOIT) veya Ulaştırma Bakanlığı (MOT) gibi bakanlıklar da yetkili kılınıyor.

Ürüne bağlı olarak uygunluk, bağımsız bir kuruluş tarafından yapılan sertifikasyon veya üreticinin kendi beyanına dayanan bir Uygunluk Beyanı (Declaration of Conformity) yoluyla ispatlanabiliyor. 2026 yılına özgü güncel bir örnek: Bilgi ve İletişim Bakanlığı'nın onayladığı QCVN 135:2024/BTTTT sayılı düzenleme, IP tabanlı gözetim kameraları için temel bilgi güvenliği gerekliliklerini tanımlıyor ve 1 Ocak 2026'dan itibaren hem ithal hem yerli üretim tüm gözetim kameralarının bu düzenlemeye uyması zorunlu hale geldi. Benzer şekilde formik asit içeren hayvan yemi ürünleri için de 2024'ten itibaren ayrı ithalat/ihracat lisans gerekliliği getirildi; bu örnekler, QCVN kapsamının sürekli genişlediğini ve ürün bazında güncel mevzuatın mutlaka teyit edilmesi gerektiğini gösteriyor.

UnsurQCVN / CR İşareti (Vietnam)CE İşareti (AB Karşılaştırması)
Hukuki dayanakStandartlar ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (68/2006/QH11)AB Yeni Yaklaşım Direktifleri
Yetkili otoriteSTAMEQ (MOST) ve sektörel bakanlıklar (MIC, MOIT, MOT vb.)Onaylanmış Kuruluşlar (Notified Bodies)
Uygunluk yöntemiSertifikasyon veya Uygunluk Beyanı (ürüne göre)Uygunluk Beyanı / Onaylanmış Kuruluş testi
KapsamElektronik, telekomünikasyon, inşaat, gıda, ulaşım ekipmanlarıMakine, elektrikli cihaz, oyuncak, inşaat malzemesi vb.
ZorunlulukGümrük çekimi ve pazara arz için zorunluAB pazarına arz için zorunlu

4. İthalat Lisansları ve Kısıtlı Ürün Grupları

Vietnam'da hayvan ve bitki koruma, sağlık güvenliği, yerel ağ uyumluluğu, para güvenliği ve kültürel hassasiyet gibi gerekçelerle bazı ürün gruplarının ithalatında ayrıca ithalat lisansı uygulaması bulunuyor. Talep edilen belgeleri düzenleyen kurumlar arasında Vietnam Sertifikasyon Merkezi, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Tarım ve Kırsal Kalkınma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Bilgi ve Haberleşme Bakanlığı ve Vietnam Merkez Bankası yer alıyor. Haziran 2026'da Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Dış Ticaret Yönetimi Kanunu ve 69/2018/ND-CP sayılı Kararname'nin ithalat/ihracat lisansları ile tarife kotalarına ilişkin hükümlerini güncelleyen konsolide bir düzenleme yayımladı; bu da mevzuatın sık güncellendiğini ve sevkiyat öncesi teyit gerektirdiğini gösteriyor.

Vietnam'da üretim yapmayan yabancı firmaların ülke içinde doğrudan ticari faaliyet yürütmesi kısıtlı; bu firmalar genellikle yerel bir distribütör, ithalatçı veya temsilcilik yapısı üzerinden pazara giriyor. Buna karşılık Vietnam'da üretim yapan yabancı sermayeli firmalar, Dünya Ticaret Örgütü üyeliği kapsamında petrol ürünleri hariç ürettikleri malları ülke içinde pazarlama ve ihraç etme konusunda daha geniş haklara sahip.

A

"Vietnam'a girmeye çalışan firmaların en sık gözden kaçırdığı nokta, ürün tescilinin QCVN uygunluğunun yerine geçtiğini sanmaları. Oysa bir ürün resmi olarak tescil edilmiş olsa dahi, CR işareti veya Uygunluk Beyanı eksikse gümrükte bekletilebilir ya da pazardan geri çekilebilir. FTA bulunmadığı için fiyatlandırmayı doğrudan gümrük vergisi üzerinden kurmak, ilk teklif aşamasında rekabetçi kalabilmenin anahtarı."

ALF Danışmanlık
Kıdemli Dış Ticaret Danışmanı

5. İhracat İçin Gerekli Temel Belgeler

BelgeAmaç / Not
Ticari FaturaGümrük işlemleri, döviz transferi ve vergi hesaplamasında esas alınan kesin nitelikli belge
Çeki Listesi (Packing List)Kap adedi, ağırlık ve ölçü bilgilerini gösterir, gümrük kontrolünü kolaylaştırır
Menşe ŞahadetnamesiVietnam'ın belirli ürünlerde uyguladığı önlemler kapsamında talep edilebilir
TCVN/QCVN Uygunluk Sertifikası veya BeyanıRisk grubundaki ürünlerde CR işareti için zorunlu
İthalat LisansıKısıtlı ürün gruplarında ilgili Vietnam bakanlığınca düzenlenir
Bitki/Veteriner Sağlık SertifikasıTarımsal ve hayvansal ürünlerde talep edilir
Konşimento (B/L) veya Hava Yolu KonşimentosuTaşıma sözleşmesi ve mülkiyet belgesi niteliğinde

6. Lojistik ve Taşımacılık Rotaları

Vietnam'a deniz yolu taşımacılığında iki ana giriş noktası öne çıkıyor. Kuzeyde Hai Phong bölgesindeki Lach Huyen derin su liman kompleksi, büyük kapasiteli konteyner gemilerini ağırlayabilen HTIT terminali (Hai Phong Limanı ile MSC Grubu'nun iştiraki Terminal Investment Limited arasındaki ortak girişim) üzerinden kuzey bölgesinin uluslararası deniz ticaretinin merkezi konumunda. Güneyde ise Tan Cang-Cat Lai Limanı, yaklaşık 160 hektarlık alanı ve 2 kilometreyi aşan rıhtım uzunluğuyla Vietnam'ın en büyük konteyner limanı; ülkenin ithalat-ihracat konteyner hacminin önemli bir bölümünü tek başına karşılıyor. Ho Chi Minh Şehri'nin liman altyapısını kent merkezinden uzaklaştırma planları, önümüzdeki dönemde bölgesel lojistik haritasını değiştirebilir.

Türkiye'den Vietnam'a sevkiyatlar genellikle İstanbul/Ambarlı veya Mersin limanlarından Süveyş Kanalı üzerinden konteyner gemileriyle yapılıyor; parsiyel (LCL) ve komple konteyner (FCL) seçenekleri Türk lojistik firmaları tarafından sunuluyor. Acil sevkiyatlarda hava kargo alternatifi de değerlendirilebiliyor; ancak maliyet farkı nedeniyle genellikle numune, yedek parça veya küçük hacimli yüksek değerli kargolarla sınırlı kalıyor. Sevkiyat planlamasında liman yoğunluğu, mevsimsel talep dalgalanmaları ve Cat Lai bölgesindeki kara içi trafik yoğunluğunun teslim sürelerini etkileyebileceği göz önünde bulundurulmalı.

Altyapı Gelişmeleri

Vietnam'da 2026-2035 döneminde hayata geçirilmesi planlanan Kuzey-Güney Hızlı Tren Hattı ile Hanoi ve Ho Chi Minh Şehri'ni birbirine bağlayacak demiryolu projeleri, orta vadede ülke içi lojistik kapasitesini ve liman-arka bölge bağlantılarını güçlendirmesi beklenen önemli yatırımlar arasında yer alıyor.

7. Sektörel Fırsatlar

Vietnam'ın hızlı sanayileşmesi ve ihracat odaklı üretim modeli, makine, ekipman ve ara malı ithalat talebini sürekli canlı tutuyor; özellikle elektronik montaj ve tekstil üretiminde kullanılan ara ürünler ile üretim hatlarına yönelik makine ve yedek parça segmentleri Türk ihracatçılar için potansiyel taşıyor. Vietnam'ın enerji üretiminde çeşitlendirme ve dönüşüm ihtiyacı, bu alandaki teknoloji ve ekipman iş birlikleri için de fırsat yaratıyor. Diğer yandan Vietnam tarafında da gıda, tarım ürünleri ve içecek ihracatının Türkiye pazarına açılma çabaları sürüyor; Temmuz 2026'daki Hanoi seminerinde vurgulandığı üzere Vietnam'ın kahve, kaju fıstığı, pirinç ve baharat ihracatı Ocak-Haziran 2026 döneminde 950,2 milyon dolara ulaşarak yıllık bazda %12,1 arttı — bu da iki ülke arasında karşılıklı tedarik zinciri iş birliğinin büyüme potansiyeline işaret ediyor.

8. Vietnam'a İhracat İçin Kontrol Listesi

  • Ürünün Vietnam Armonize Sistem tarife pozisyonu ve buna karşılık gelen gümrük vergisi oranı netleştirildi mi?
  • FTA bulunmadığı için fiyatlandırma, gümrük vergisi maliyeti dahil edilerek mi yapıldı?
  • Ürün QCVN kapsamında mı, CR işareti veya Uygunluk Beyanı gerekiyor mu?
  • Ürün grubu için ithalat lisansı veya sektörel bakanlık onayı gerekiyor mu?
  • Alıcı, Vietnam'da yerleşik bir ithalatçı/distribütör mü, yoksa doğrudan yabancı sermayeli üretici mi?
  • Sevkiyat için Hai Phong mu, Cat Lai mi daha uygun bir varış limanı?
  • Ticari fatura, çeki listesi ve gerekiyorsa menşe/sağlık sertifikaları hazırlandı mı?

9. Sıkça Sorulan Sorular

Türkiye ile Vietnam arasında Serbest Ticaret Anlaşması var mı?
Hayır. Türkiye ile Vietnam arasında bir Serbest Ticaret Anlaşması bulunmuyor; bu nedenle iki ülke arasındaki ticarette karşılıklı gümrük vergileri uygulanıyor. Buna karşılık Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Yatırımların Karşılıklı Korunması ve Teşviki anlaşmaları yürürlükte.
QCVN ve CR işareti nedir, hangi ürünler için zorunludur?
QCVN, Vietnam'ın Standartlar ve Teknik Düzenlemeler Kanunu kapsamında yayımladığı zorunlu ulusal teknik düzenlemelerdir. Bu düzenlemelere uygunluk CR (Conformity Regulation) işaretiyle gösterilir ve elektronik, inşaat malzemeleri, gıda, telekomünikasyon gibi risk grubundaki ürünlerin gümrükten çekilebilmesi için zorunludur.
Vietnam'a hangi ürünler için ithalat lisansı gerekir?
Hayvan ve bitki koruma, sağlık güvenliği, yerel ağ uyumluluğu, para güvenliği ve kültürel hassasiyet gibi gerekçelerle bazı ürün gruplarının ithalatında lisans uygulaması bulunuyor; bu belgeler ürünün tabi olduğu sektöre göre ilgili bakanlık tarafından düzenleniyor.
Vietnam'ın standart KDV oranı nedir?
Vietnam'da standart KDV oranı %10'dur; ancak hükümet ekonomik desteğe yönelik olarak bu oranı 2022'den bu yana %8'e indirmiş durumda ve Vietnam Parlamentosu bu indirimin 2026 sonuna kadar uzatılmasına karar verdi.
Türkiye ile Vietnam arasındaki ticaret hacmi ne durumda?
2025 yılında Türkiye Vietnam'a 475,4 milyon dolarlık ihracat yaparken Vietnam'dan 1,81 milyar dolarlık ithalat yaptı ve ikili ticaret hacmi 2,28 milyar doları aştı. 2026 yılının ilk yarısında ise iki ülke arasındaki ticaret hacmi 1,39 milyar dolara ulaştı.
Vietnam'a ihracatta hangi limanlar öne çıkıyor?
Kuzeyde Hai Phong bölgesindeki Lach Huyen derin su liman kompleksi, güneyde ise Ho Chi Minh Şehri'ndeki Tan Cang-Cat Lai Limanı, ülkenin ithalat-ihracat konteyner hacminin en büyük bölümünü karşılayan iki ana giriş noktası olarak öne çıkıyor.
Yabancı firmalar Vietnam'da doğrudan ithalat yapabilir mi?
Vietnam'da üretim yapmayan yabancı firmaların ülkede doğrudan ticari faaliyet yürütmesi kısıtlı; bu firmalar genellikle yerel bir distribütör, ithalatçı veya temsilcilik yapısı üzerinden pazara giriyor. Vietnam'da üretim yapan yabancı sermayeli firmalar ise Dünya Ticaret Örgütü üyeliği kapsamında daha geniş haklara sahip.
Vietnam pazarında hangi sektörlerde fırsat var?
Vietnam'ın hızlı sanayileşmesi makine, ekipman ve ara malı ithalat talebini artırıyor; enerji dönüşümü alanındaki yatırım ihtiyacı ile gıda, tekstil ve kimyasal ara ürünlerinde de Türk ihracatçılar için büyüme potansiyeli bulunuyor.

10. Sonuç

Vietnam, Serbest Ticaret Anlaşması eksikliğine rağmen hızlı büyüyen iç talebi ve sanayileşme hamlesiyle Türk ihracatçılar için giderek daha cazip bir pazar haline geliyor. Başarılı bir giriş stratejisi; gümrük vergisi maliyetinin doğru fiyatlandırılması, QCVN/CR uygunluk sürecinin ürün geliştirme aşamasında planlanması ve doğru liman/lojistik rotasının (Hai Phong veya Cat Lai) seçilmesine dayanıyor. Mevzuatın sık güncellenmesi nedeniyle her sevkiyat öncesi güncel ithalat lisansı ve teknik düzenleme gerekliliklerinin teyit edilmesi büyük önem taşıyor.

Vietnam Pazarına Giriş Stratejinizi Birlikte Kuralım

ALF Danışmanlık ekibi, QCVN/CR sertifikasyon sürecinden ithalat lisansı takibine, doğru lojistik rotasının belirlenmesinden alıcı/distribütör araştırmasına kadar Vietnam pazarına girişinizi uçtan uca yönetir.

Görüşme Planlayın

Referanslar

  1. T.C. Ticaret Bakanlığı, Kolay İhracat Platformu — Vietnam Ülke Analizi — kolayihracat.gov.tr
  2. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 2026 Yılı Haziran Ayı Geçici Dış Ticaret Verileri — sbb.gov.tr
  3. T.C. Ticaret Bakanlığı, 2026 Yılı Haziran Ayı Dış Ticaret Verileri — ticaret.gov.tr
  4. T.C. Hanoi Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği, Vietnam Pazar Bilgileri 2026 — ticaret.gov.tr
  5. Vietnam News Agency (VietnamPlus), "Türkiye offers export potential for Vietnamese food producers: seminar", Temmuz 2026 — en.vietnamplus.vn
  6. Diligence Certifications / knoell / MPR Vietnam Certification, QCVN ve CR Sertifikasyon Rehberleri, 2026
  7. Vietnam.vn, Hai Phong ve Cat Lai Limanları Kapasite ve Altyapı Haberleri, 2026
  8. Standartlar ve Teknik Düzenlemeler Kanunu, No: 68/2006/QH11 (Vietnam)